Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu: 2026 Şartları

Kısa cevap: 2026 yılında esas sermayesi 1.250.000 TL veya daha fazla olan anonim şirketler, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesi kapsamında sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Limited şirketler için yalnız şirket türünden kaynaklanan genel bir zorunluluk yoktur. Ancak şirketin özel mevzuatı, faaliyet alanı veya somut işlemleri ayrıca hukuki destek gerektirebilir.

Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğunun Dayanağı Nedir?

Zorunluluğun temel dayanağı 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesidir. Düzenleme, Türk Ticaret Kanunu’nda öngörülen asgari esas sermayenin beş katı veya daha fazla esas sermayeye sahip anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurmasını zorunlu kılar.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 332. maddesi ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı birlikte değerlendirildiğinde anonim şirketler için asgari esas sermaye 1 Ocak 2024’ten itibaren 250.000 TL’dir. Buna göre hesap şöyledir:

Bu tutarlar mevzuat değişikliğiyle artırılabilir. Bu nedenle şirketin her sermaye artırımı öncesinde ve yeni yıl mevzuat kontrolünde güncel eşik yeniden doğrulanmalıdır. Şirketlerde asgari sermaye uyumuna ilişkin ayrı takvim ve sicil belgeleri için şirketlerde asgari sermaye uyumu rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Şirketler Sözleşmeli Avukat Bulundurmak Zorundadır?

Yükümlülük, her sermaye şirketine değil, kanunda sayılan kuruluşlara yöneliktir. 2026 yılı bakımından esas sermayesi 1.250.000 TL veya üzerinde olan anonim şirketler zorunluluk kapsamındadır. Ayrıca üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatifleri de aynı maddede düzenlenmiştir.

Limited şirketlerde zorunlu avukat var mı?

Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinde limited şirketler için sermayeye bağlı genel bir sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu öngörülmemiştir. Bununla birlikte limited şirketin sürekli danışmanlık alması; pay devri, ortaklıktan çıkma, ticari sözleşmeler, iş hukuku uyumu ve alacak takibi gibi risklerin önceden yönetilmesine yardımcı olabilir. İhtiyari danışmanlık ile kanuni zorunluluk birbirine karıştırılmamalıdır.

Şirketin davası yoksa yükümlülük devam eder mi?

Evet. Zorunluluk, şirketin dava veya icra dosyası bulunmasına değil, şirket türü ve tescilli esas sermaye ölçütüne bağlıdır. Avukatın görevi yalnız yargılamayı takip etmekten ibaret değildir; yönetim kurulu ve genel kurul süreçleri, sözleşmeler, uyum kontrolleri ve uyuşmazlıkların önlenmesi de hizmet kapsamına girebilir.

Sermaye Eşiği Nasıl Kontrol Edilir?

Kontrolde yalnız bilanço büyüklüğüne, ciroya veya bankadaki sermaye ödemesine bakılması yeterli değildir. Esas alınacak ilk veri, şirketin ticaret siciline tescil edilmiş esas sermayesidir. Şirket esas sözleşmesi, son sermaye artırım kararı ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı birlikte incelenmelidir.

• Kuruluşta 1.250.000 TL veya daha fazla esas sermaye taahhüt edilmişse yükümlülük şirketin tüzel kişilik kazanmasıyla gündeme gelir.
• Şirket sonradan sermaye artırarak eşiğe ulaşmışsa tescil tarihi ve sözleşmenin başlangıcı birlikte kontrol edilmelidir.
• Ödenmiş sermaye, esas sermaye, kayıtlı sermaye tavanı ve çıkarılmış sermaye kavramları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
• Şirketin sermayeyi sonradan azaltması planlanıyorsa işlem yalnız zorunluluktan kaçınma amacıyla değil, TTK’nın sermaye koruma hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kayıtlı sermaye sistemindeki şirketlerde başlangıç sermayesi, çıkarılmış sermaye ve tavan ayrımı teknik değerlendirme gerektirebilir. Tereddüt hâlinde güncel ticaret sicili kaydı ve ilgili baronun uygulaması birlikte incelenmelidir.

Zorunluluk Ne Zaman Başlar?

Kanunda ayrıca bir uyarı yazısı beklenmesi şartı düzenlenmemiştir. Şirket, kanuni ölçütleri taşıdığı anda yükümlülüğünü kendiliğinden değerlendirmelidir. Barodan veya savcılıktan yazı gelmemiş olması, şirketin kapsam dışında olduğu anlamına gelmez.

Uygulamada barolar ticaret sicili kayıtlarını inceleyebilir ve şirketten avukatlık sözleşmesi, serbest meslek makbuzu veya ödeme belgesi gibi evrak isteyebilir. Belge talebine eksik ya da gecikmiş cevap verilmesi, önceki aylara ilişkin inceleme riskini ortadan kaldırmaz.

Sözleşmeli Avukatla Çalışma Süreci Nasıl Kurulur?

Şirket ile avukat arasındaki ilişkinin yazılı sözleşmeyle kurulması; hizmet kapsamı, ücret, masraflar, bildirim, veri güvenliği ve dosya devri gibi konuların açıkça belirlenmesi bakımından önemlidir. Uygulamada aşağıdaki adımlar izlenebilir:

1. Kapsam tespiti: Ticaret sicili kayıtları ve güncel sermaye tutarı doğrulanır.
2. Yetkilendirme: Şirketin temsil ve ilzam düzenine göre gerekli yönetim kurulu kararı veya imza süreci tamamlanır.
3. Yazılı sözleşme: Sürekli danışmanlık, dava ve takipler, ek işler, masraflar ve raporlama usulü ayrıştırılır.
4. Baro bildirimi: İlgili baronun istediği sözleşme ve belgeler, belirlenen usulde sunulur.
5. Düzenli kayıt: Ücret ödemeleri, makbuzlar, danışmanlık raporları ve bildirimler saklanır.

Şirket bünyesinde ücretli avukat çalıştırılması ile serbest avukatla sürekli sözleşme yapılmasının vergi, sosyal güvenlik, meslek kuralları ve belge düzeni farklı olabilir. Model seçilirken yalnız maliyet değil, bağımsızlık, hizmet kapsamı ve baro uygulaması da değerlendirilmelidir.

Şirket Avukatının Görevleri Nelerdir?

Kanuni zorunluluk, avukatın hangi her işi kendiliğinden ve tek ücretle üstleneceği anlamına gelmez. Sözleşmede açıkça kararlaştırılmak kaydıyla hizmetler şunları kapsayabilir:

• Yönetim kurulu ve genel kurul kararlarının hukuki kontrolü,
• Esas sözleşme değişikliği ve sermaye işlemlerinin incelenmesi,
• Ticari sözleşmelerin hazırlanması ve müzakere edilmesi,
• İş hukuku, kişisel veriler ve şirket içi uyum süreçleri,
• Alacakların takibi ve uyuşmazlık öncesi ihtar süreci,
• Dava ve icra dosyalarının koordinasyonu,
• Yönetim kuruluna düzenli hukuki risk raporlaması.

Dava, icra takibi, birleşme-devralma veya kapsamlı proje çalışmalarının aylık danışmanlık ücretine dahil olup olmadığı sözleşmede ayrıca gösterilmelidir. Genel hizmet kapsamı için şirketler ve ticaret hukuku hizmetlerimizi, sürekli vekillik yaklaşımı için ise şirket avukatlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

2026 Yılında Zorunlu Sözleşmeli Avukat Ücreti Ne Kadar?

Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan ve 2025-2026 döneminde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde, Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesi kapsamındaki anonim şirketler için aylık asgari ücret 45.000 TL olarak gösterilmiştir. TBB’nin tarife duyurusu yayımlanma tarihinde kontrol edilmelidir.

Tarifeler dönemsel olarak yenilenir. Bu nedenle 45.000 TL tutarı kalıcı bir ücret gibi kabul edilmemeli; sözleşmenin kurulduğu veya yenilendiği tarihte yürürlükte bulunan tarife esas alınmalıdır. Somut ücret, tarifedeki alt sınırın altında olmamak üzere işin kapsamı, şirketin işlem hacmi ve dava/takip sorumluluğuna göre kararlaştırılabilir.

Avukat Bulundurmamanın Cezası Nedir?

Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesine aykırılık hâlinde, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ay için Cumhuriyet savcısı tarafından o tarihte yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin iki aylık tutarı kadar idari para cezası uygulanması öngörülür.

2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030 TL olduğundan, yıl içinde değişiklik yapılmadığı varsayımıyla aylık ceza hesabı 66.060 TL’dir. Bu tutar, ihlalin gerçekleştiği aydaki brüt asgari ücrete bağlıdır; sonraki yıllarda veya yıl içi değişiklikte aynı kalacağı varsayılmamalıdır. Ceza hesabında dönem, yükümlülüğün başlangıcı ve sözleşmenin fiilen devam edip etmediği ayrı ayrı incelenir.

Denetimde Hangi Belgeler Hazır Tutulmalıdır?

Şirketin dosyasında yalnız imzalı sözleşmenin bulunması yeterli görülmeyebilir. Uygulama ve ilgili baronun talebi doğrultusunda şu belgeler hazır tutulmalıdır:

• Güncel esas sözleşme ve sermaye maddesi,
• Son ticaret sicili gazetesi ve sermaye artırım ilanı,
• Avukatlık sözleşmesi ve varsa yetkilendirme kararı,
• Vekâletname ve imza sirküleri,
• Ücret ödemeleri ile mesleki belge kayıtları,
• Baroya yapılan bildirimler ve teslim/alındı belgeleri,
• Sözleşmenin sona ermesi hâlinde fesih ve yeni sözleşme tarihleri.

Sık Yapılan Hatalar

• 1.250.000 TL eşiğini ciro veya ödenmiş sermaye sanmak,
• Limited şirketlerle anonim şirketleri aynı kurala tabi kabul etmek,
• Aktif dava yoksa zorunluluğun bulunmadığını düşünmek,
• Barodan yazı gelene kadar sözleşme yapmamak,
• Sözleşme ücretini güncel asgari tarifenin altında belirlemek,
• Sözleşmenin sona erdiği ay ile yeni avukatın başladığı tarih arasında boşluk bırakmak,
• Aylık danışmanlık ile dava ve icra işlerinin ücret kapsamını yazılı olarak ayırmamak.

2026 İçin Uyum Kontrol Listesi

1. Ticaret sicilindeki güncel esas sermayeyi doğrulayın.
2. 1.250.000 TL eşiğine ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol edin.
3. Mevcut sözleşmenin kesintisiz yürürlükte olduğundan emin olun.
4. Ücreti yürürlükteki TBB tarifesiyle karşılaştırın.
5. Baro bildirimleri ve ödeme belgelerini aylık dosyalayın.
6. Sermaye artırımı, avukat değişikliği ve sözleşme yenilemesinde takvimi önceden planlayın.

Bu içerik 9 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte bulunan genel düzenlemeler esas alınarak hazırlanmıştır. Şirketin sermaye sistemi, kuruluş tarihi, özel mevzuatı ve ilgili baronun belge uygulaması somut değerlendirmeyi değiştirebilir.