TCK Madde 190 Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu

Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçu, toplum sağlığını korumak ve uyuşturucu bağımlısı bireylerin artmasını engellemek amacıyla Türk Ceza Kanunu kapsamında ağır yaptırımlara bağlanmıştır. Uyuşturucu madde kullanmak veya uyuşturucu madde ticareti yapmak kadar, bu maddelere erişimi ve kullanımı kolaylaştıran fiiller de kanun koyucu tarafından tehlikeli görülmüş ve cezalandırılmıştır.

Toplumun temel yapı taşlarını tehdit eden uyuşturucu madde kullanımı, yalnızca kullanan kişiyi değil tüm çevresini derinden etkileyen bir sorundur.

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu madde 190, Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu, uyuşturucu madde kullanma suçu ile mücadeleyi genişleterek, kullanım sürecine zemin hazırlayan, teşvik eden veya kolaylaştıran kişileri de hedefine alarak cezalandırılmasıdır.

Kanuni Düzenleme: Madde 190

Madde 190- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırmak için; a) Özel yer, donanım veya malzeme sağlayan, b) Kullananların yakalanmalarını zorlaştıracak önlemler alan, c) Kullanma yöntemleri konusunda başkalarına bilgi veren, Kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendiren veya bu nitelikte yayın yapan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(3) Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Suçun İşleniş Biçimleri ve Unsurları

Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçu, seçimlik hareketli bir suçtur. Kanun metninde sayılan eylemlerden yalnızca birinin dahi gerçekleştirilmesi, suçun oluşması için yeterlidir. Bu hareketlerin cezalandırılması ile uyuşturucu ile etkin mücadele edilerek uyuşturucu madde bağımlılığının önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Bu sayede suç oranlarında azalma ve toplumda refah artışı sağlanacaktır.

Uyuşturucu Kullanımı İçin Özel Yer veya Donanım Sağlama

Uyuşturucu bağımlısı bireylerin maddeyi tüketebilmeleri için mekan tahsis edilmesi veya gerekli aparatların temin edilmesi doğrudan suç teşkil eder. Niyetiniz sadece bir tanıdığınızı evinizde ağırlamak olabilir; ancak evinizde uyuşturucu kullanılmasına göz yumarsanız veya arkadaşlarınızın evinizde uyuşturucu partisi düzenlemesine zımnen dahi olsa izin verirseniz bu suçun faili olursunuz. Masum gibi görünen bir alan tahsisi, kamu sağlığını tehlikeye atan ve cezai sorumluluk doğuran ciddi bir eylemdir.

Uyuşturucu Kullananların Yakalanmasını Zorlaştırma

Kişilerin uyuşturucu maddeyi kullanırken veya kullandıktan sonra kolluk kuvvetlerince tespit edilmelerini engellemek amacıyla önlem almak suçu oluşturur. Uyuşturucu maddenin veya aparatların saklanmasına yardım etmek, polis baskınını önceden haber verecek düzenekler kurmak veya failin kaçmasına zemin hazırlamak bu kapsamda değerlendirilir.

Uyuşturucu Kullanımını Özendirme ve Alenen Tavsiye Etme

Uyuşturucu madde kullanımının toplum üzerindeki yıkıcı etkileri ortadayken, bu maddelerin kullanımını övücü faaliyetlerde bulunmak TCK 190 ikinci fıkrası kapsamında cezalandırılır. Özellikle genç kitlelere hitap eden şarkıcıların, yayıncıların veya fenomenlerin ürettikleri içeriklerde uyuşturucu kullanımını havalı bir eylem gibi göstermeleri alenen özendirme suçunu oluşturur. Şarkı sözleri, video klipler veya canlı yayın söylemleri bu suçun delili niteliğinde olabilir.

TCK 190 Kapsamında Verilecek Cezalar

Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunun cezası kanunda oldukça ağır belirlenmiştir.

Suçun Temel Halinin Hapis Cezası

Kanunda belirtilen kolaylaştırıcı veya özendirici seçimlik hareketleri işleyen kişi beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Dikkat edilmesi gereken nokta, hapis ve adli para cezasının seçenekli değil, birlikte uygulanan kümülatif yaptırımlar olmasıdır.

Cezayı Artıran Nitelikli Haller Nelerdir?

Toplum sağlığını korumakla yükümlü olan veya mesleği gereği kimyasal maddelere erişimi bulunan kişilerin bu suçu işlemesi cezada artırım sebebidir. Suçun tabip, eczacı, kimyager, veteriner, hemşire veya sağlık hizmeti veren diğer meslek mensupları tarafından işlenmesi halinde verilecek hapis ve adli para cezası yarı oranında artırılarak hükmedilir.

Diğer Uyuşturucu Suçları ile Arasındaki Farklar

Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma eylemleri, diğer uyuşturucu suçları ile sıklıkla karıştırılmaktadır. Aralarındaki temel hukuki farklar şunlardır:

Suç Tipi	TCK Maddesi	Temel Farkı ve Amacı
Madde Ticareti	TCK 188	Fail uyuşturucuyu bizzat satar, temin eder veya sevk eder. Çoğunlukla maddi menfaat veya suç geliri elde etme amacı güdülür.
Kullanımı Kolaylaştırma	TCK 190	Fail maddeyi satmaz; ancak başkalarının bu maddeyi kullanması için mekan, aparat sağlar veya özendirir. Menfaat elde etme şartı aranmaz.
Kullanmak İçin Uyuşturucu Madde Bulundurma	TCK 191	Fail uyuşturucu maddeyi yalnızca kendi kişisel kullanımı için üzerinde, evinde veya aracında bulundurur. Başkasına sağlama amacı yoktur.

TCK 190 Kapsamında Etkin Pişmanlık Hükümleri

Türk Ceza Kanunu, uyuşturucu suçlarıyla mücadelede bilgi akışını sağlamak amacıyla TCK 192 maddesinde etkin pişmanlık kurumunu düzenlemiştir. Ancak bu maddenin fıkraları detaylı incelenmelidir.

Madde 192- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak eden kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, hakkında cezaya hükmolunmaz.

(3) Bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.

Kolaylaştırma suçunu işleyen fail, kolluk kuvvetleri durumu öğrenmeden önce kendiliğinden uyuşturucu ağını ve suç ortaklarını ifşa ederse cezadan tamamen kurtulabilir. Soruşturma başladıktan sonra yapılan yardımlar ise cezada ciddi indirim sebebidir.

Yargılama Sürecine Dair Önemli Kurumlar

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ve Cezanın Ertelenmesi Mümkün mü?

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması veya hapis cezasının ertelenmesi kurumlarının uygulanabilmesi için, mahkemece hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli olması kanuni bir zorunluluktur. Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunun cezasının alt sınırı beş yıldan başlamaktadır. Bu sebeple, fail hakkında etkin pişmanlık veya yaş küçüklüğü gibi çok ciddi indirim sebepleri uygulanıp ceza iki yılın altına düşürülmedikçe, bu suçta Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması veya cezanın ertelenmesi hükümleri kural olarak uygulanamaz.

Adli Para Cezasına Çevirme Şartları

Bir hapis cezasının adli para cezasına çevrilebilmesi için kasten işlenen suçlarda hapis cezasının bir yıl veya daha az olması gerekir. Bu suçun temel halinde verilen hapis cezası bir yılın çok üzerinde olduğu için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi hukuken mümkün değildir. Ayrıca kanun, hapis cezasının yanında doğrudan adli para cezasına da hükmedilmesini emretmektedir.

Soruşturma ve Kovuşturma Aşamaları

Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?

TCK 190 kapsamında düzenlenen uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunda cezanın üst sınırı on yıl olarak belirlenmiştir. On yıla kadar hapis cezası öngörülen suçların yargılaması Asliye Ceza Mahkemelerinin görev alanına girer. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Özendirme veya yayın yapma eylemleri internet üzerinden işlenmişse, yayının yapıldığı yer veya failin yakalandığı yer mahkemesi yetkili olabilir.

Dava Zamanaşımı ve Şikayet Süresi Ne Kadardır?

Bu suç, kamunun sağlığına karşı işlenen suçlar bölümünde yer aldığı için şikayete tabi değildir. Cumhuriyet Savcılığı suçun işlendiğini öğrendiği an resen soruşturma başlatır; dolayısıyla herhangi bir şikayet süresi bulunmamaktadır. Suçun dava zamanaşımı süresi ise kanundaki cezanın üst sınırı dikkate alındığında on beş yıldır. On beş yıl içinde dava açılmalı ve yargılama sonuçlandırılmalıdır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, ceza hukukumuzun en ağır yaptırıma bağladığı, kişi özgürlüğünü doğrudan tehdit eden alanların başında gelir. Daha kapsamlı hukuki danışmanlık süreçleri için Kartal bölgesindeki ofisimizde yüz yüze görüşme gerçekleştirebilir, Mefendizade Hukuk & Danışmanlık bünyesinde dava süreciniz veya hukuki uyuşmazlığınız hakkında detaylı ve profesyonel destek alabilirsiniz.

---

Uyuşturucu Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Uyuşturucu Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçunun Cezası Ne Kadardır?

Türk Ceza Kanunu madde 190 kapsamında uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunun cezası, fail için beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası olarak belirlenmiştir. Suçun sağlık çalışanları, eczacılar veya kimyagerler gibi meslek mensupları tarafından işlenmesi durumunda ise verilecek hapis ve adli para cezaları yarı oranında artırılarak uygulanır.

2. Evde Uyuşturucu Kullanılmasına İzin Vermek Suç Teşkil Eder mi?

Evet, kesinlikle suç teşkil eder. Kanun, uyuşturucu madde kullanılması için özel yer veya donanım sağlamayı doğrudan kullanımını kolaylaştırma eylemi olarak kabul etmektedir. Kendi evinizde veya kontrolünüz altındaki bir mekanda, başkalarının uyuşturucu kullanmasına göz yummak veya mekan tahsis etmek sizi doğrudan bu suçun faili konumuna getirir.

3. Sosyal Medyada Uyuşturucuyu Özendirme Suçunun Cezası Nedir?

Sosyal medya platformlarında, videolarda, müzik kliplerinde veya canlı yayınlarda uyuşturucu madde kullanımını alenen özendirecek ifadeler kullanmak ciddi bir suçtur. Uyuşturucu kullanımını övücü, tavsiye edici veya havalı gösterici nitelikteki paylaşımlar yapan kişiler, tıpkı kolaylaştırma suçunda olduğu gibi beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile yargılanırlar.

4. Uyuşturucu Kullanımını Kolaylaştırma Suçunda Etkin Pişmanlık Uygulanır mı?

Evet, bu suç kapsamında etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmak mümkündür. Suç yetkili makamlarca öğrenilmeden önce suç ortaklarını veya uyuşturucu saklanan yerleri ihbar eden fail, ceza almaktan tamamen kurtulabilir. Soruşturma veya kovuşturma evresinde suçun aydınlatılmasına, faillerin yakalanmasına yardım eden kişilerin cezalarında ise yardımlarının niteliğine göre ciddi oranlarda indirim yapılır.

5. Uyuşturucu Kullanımını Kolaylaştırma Suçunda HAGB Kararı Verilebilir mi?

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması HAGB kararının verilebilmesi için mahkemece hükmedilen cezanın iki yıl veya daha az olması gerekmektedir. Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunda hapis cezasının alt sınırı beş yıl olduğu için, kural olarak bu suçta HAGB kararı verilmesi veya cezanın ertelenmesi mümkün değildir. Sadece çok istisnai indirimlerin örneğin yaş küçüklüğü veya etkin pişmanlık uygulanmasıyla cezanın iki yılın altına düşmesi durumunda bu ihtimal doğabilir.

6. Uyuşturucu Ticareti ile Kolaylaştırma Suçu Arasındaki Temel Fark Nedir?

Uyuşturucu madde ticareti suçunda fail uyuşturucuyu bizzat temin eder, satar ve çoğunlukla bu işten doğrudan bir kazanç elde etmeyi amaçlar. Uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma suçunda ise fail maddeyi doğrudan satmaz; ancak uyuşturucunun içilebilmesi için aparat sağlar, mekan tahsis eder veya kullananların polise yakalanmasını zorlaştıracak önlemler alır. Kolaylaştırma suçunun oluşması için maddi bir kazanç elde etme şartı aranmaz.

---

Karmaşık hukuki uyuşmazlıklarda doğru stratejiyi belirlemek ve profesyonel adımlar atmak oldukça önemlidir. Dava süreçlerinin titizlikle yürütülmesi için Kartal’daki ofisimizde, Mefendizade Hukuk & Danışmanlık bünyesinde yüz yüze görüşme sağlayabilir, hukuki durumunuz hakkında kapsamlı destek alabilirsiniz.