Vakıf nasıl kurulur? Şartlar, asgari malvarlığı, vakıf senedi, mahkeme tescili ve süreç adımları: avukat rehberi.
Öncelikle vakfın amacı ve malvarlığı netleştirilmelidir. Ardından vakıf senedi hazırlanır ve noterde resmi senet düzenlenir. Bununla birlikte tescil için Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvuru yapılması zorunludur. Ayrıca süreçte Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bildirim adımı da bulunur. Sonuç olarak, başvuru dosyası doğru hazırlanırsa tescil süreci daha hızlı ve sorunsuz ilerler.
Vakıf Kuruluşu Hakkında Güncel ve Hukuki Rehber
Vakıf kurmak, toplumsal fayda sağlamak amacıyla malvarlığının belirli ve sürekli bir amaca özgülenmesini ifade eden ciddi ve teknik bir hukuki süreçtir. Bu nedenle vakıf kuruluşu, mutlaka mevzuata uygun ve uzman desteğiyle yürütülmelidir.
Bu yazımızda vakıf nedir, vakıf nasıl kurulur, asgari malvarlığı, vakıf senedi, mahkeme süreci ve sıkça sorulan sorular tüm yönleriyle açıklanmıştır.
Vakıf Nedir?
Vakıf; belirli ve sürekli bir amaca özgülenen malvarlığıyla kurulan tüzel kişiliktir. Temel hedef, sosyal faydayı kalıcı ve denetlenebilir biçimde üretmektir. Bu nedenle kuruluş aşamasında amaç unsuru ile malvarlığının yeterliliği birlikte değerlendirilir. Bununla birlikte süreç yalnızca senet düzenlemekle bitmez; tescil için Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvuru yapılması zorunludur. Sonuç olarak belgeler eksiksiz hazırlanırsa tescil süreci daha hızlı ve sorunsuz ilerler.
📌 Türk Medeni Kanunu m.101 uyarınca vakıf:
- Kâr amacı gütmez
- Sosyal, kültürel, eğitsel veya insani amaçlar taşır
- Kurulduktan sonra bağımsız bir tüzel kişilik kazanır
Vakıflar, tarihsel olarak yardımlaşma ve dayanışma kültürünün kurumsallaşmış hâlidir.
Vakfın Temel Unsurları Nelerdir?
Bir vakfın hukuken geçerli şekilde kurulabilmesi için üç temel unsurun birlikte bulunması zorunludur:
1️⃣ Vakfeden
Vakıf kurma iradesine sahip gerçek veya tüzel kişi.
2️⃣ Vakfedilen Malvarlığı
Para, taşınmaz, alacak, hak veya gelir getirici her türlü ekonomik değer.
3️⃣ Amaç
Belirli, sürekli ve hukuka uygun bir amaç.
⚠️ Bu unsurlardan biri eksikse vakıf kurulmuş sayılmaz.
Vakfa Tahsis Edilecek Malvarlığı (Asgari Sermaye)
Vakfa özgülenecek malvarlığı, vakfın amacını sürdürülebilir şekilde gerçekleştirebilecek düzeyde olmalıdır.
📌 2026 yılı itibarıyla Vakıflar Meclisi tarafından belirlenen asgari malvarlığı tutarı:
👉 5.000.000 TL
🔎 Bu tutar;
- Nakit
- Taşınmaz
- Devredilebilir haklar
şeklinde olabilir.
Vakfın Amacı Nasıl Belirlenmelidir?
Vakıf amacı:
- Açık
- Sürekli
- Hukuka ve ahlaka uygun
olmalıdır.
🚫 Türk Medeni Kanunu m.101/3 gereği:
- Anayasa’ya,
- Milli birliğe,
- Hukuka ve ahlaka aykırı,
- Belirli bir ırk veya zümreyi destekleyen
amaçlarla vakıf kurulamaz.
Vakıf Nasıl Kurulur?
Öncelikle vakfın amacı netleştirilir. Ardından senet hazırlanır ve noter işlemleri tamamlanır. Ayrıca tescil için mahkemeye başvuru yapılır. Öte yandan eksik belge, süreci uzatabilir. Vakıf kuruluşu iki şekilde mümkündür:
1️⃣ Resmi Senetle Vakıf Kuruluşu
- Noterde vakıf senedi düzenlenir
- Senet, 7 gün içinde Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne gönderilir
- Vakıf merkezinin bulunduğu Asliye Hukuk Mahkemesi’ne tescil davası açılır
📌 Mahkeme kararıyla:
- Vakıf tüzel kişilik kazanır
- Resmi Gazete’de ilan edilir
2️⃣ Ölüme Bağlı Tasarrufla Vakıf Kuruluşu
- Vasiyetname veya miras sözleşmesiyle yapılır
- Vakıf, vakfedenin ölümünden sonra kurulur
- Süreç, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından resen yürütülür
Ancak vakıf kuruluş süreci yalnızca bir senet düzenlenmesiyle sınırlı değildir. Bununla birlikte mahkeme tescili, malvarlığının yeterliliği ve vakıf amacının hukuka uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle vakıf kurmak isteyen kişilerin süreci hukuki danışmanlık eşliğinde yürütmesi önemlidir.
Vakıf Senedinde Bulunması Zorunlu Unsurlar
📌 Türk Medeni Kanunu m.106 gereği vakıf senedinde:
- Vakfın adı ve merkezi
- Vakfın amacı
- Vakfa özgülenen mal ve haklar
- Yönetim organları
zorunlu olarak yer almalıdır.
⚠️ Özellikle amaç ve malvarlığı açık değilse, mahkeme tescil talebini reddedebilir.
Vakfın Organları Nelerdir?
Her vakıfta en az bir yönetim organı bulunmalıdır.
🔹 Yönetim Kurulu (zorunlu)
🔹 Danışma Kurulu (isteğe bağlı)
🔹 Genel Müdürlük / İcra Organı (isteğe bağlı)
Organların görev ve yetkileri vakıf senedinde açıkça düzenlenmelidir.
Vakıflar Kim Tarafından Denetlenir?
Vakıflar;
📌 Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından denetlenir.
Denetim kapsamı:
- Mali tablolar
- Faaliyet raporları
- Amaca uygunluk
Vergi Muafiyeti (Kamu Yararına Vakıf) Nasıl Alınır?
Her vakıf otomatik olarak vergi muafiyetine sahip değildir.
📌 Şartlar:
- En az 1 yıl faaliyette bulunmak
- Topluma yararlı faaliyetler yürütmek
- Cumhurbaşkanı Kararı alınması
Vakıf Kuruluşunda Hukuki Destek Neden Önemlidir?
Vakıf kuruluşu;
- Yüksek sermaye
- Teknik mevzuat
- Mahkeme süreci
içeren uzmanlık gerektiren bir alandır.
⚠️ Hatalı senet, eksik malvarlığı veya yanlış amaç belirlenmesi tescilin reddine yol açabilir.
👉 Bu nedenle vakıf kuruluşu sürecinde vakıf hukuku alanında uzman bir avukattan destek alınması büyük önem taşır.
🔗 İÇ LİNK ÖNERİLERİ (SİTE İÇİ)
- Ana Sayfa: https://mefendizadehukuk.com/
- İletişim : https://mefendizadehukuk.com/contact/